Windows 11 heeft een ingebouwde dicteerfunctie: druk op Win+H en je kunt spraak naar tekst omzetten in vrijwel elk tekstveld. Handig, gratis en altijd bij de hand. Maar voordat je er gevoelige of vertrouwelijke tekst mee inspreekt, is het goed om te weten wat er onder de motorkap gebeurt — want de standaard-dicteerfunctie van Windows 11 verwerkt je spraak niet op je eigen pc, maar in de cloud van Microsoft.
In deze how-to leggen we eerst stap voor stap uit hoe je dicteren in Windows 11 aanzet met Win+H. Daarna laten we — feitelijk en met de bronnen van Microsoft erbij — zien dat de zogenoemde online spraakherkenning je audio naar Microsoft (Azure Speech services) stuurt, en wat dat betekent voor privacy en de AVG. Tot slot bespreken we wanneer dat wél en wanneer dat níet acceptabel is, en welk lokaal alternatief er is als je spraak het apparaat nooit mag verlaten.
We baseren ons op de openbare documentatie van Microsoft (peildatum 2026). Instellingen en benamingen kunnen per Windows-versie en update licht verschillen; controleer bij twijfel de actuele teksten in Windows zelf.
Dicteren in Windows 11 aanzetten met Win+H
Dicteren in Windows 11 — door Microsoft 'voice typing' of spraaktypen genoemd — werkt in vrijwel elk tekstveld: Word, Outlook, je browser, Kladblok of een chatvenster. Je hoeft niets te installeren; de functie zit standaard in Windows 11.
Zet je cursor in het tekstveld waar je wilt dicteren en druk op de Windows-toets samen met H (Win+H). Er verschijnt een klein dicteerbalkje met een microfoon-icoon. Begin te praten; je woorden verschijnen als tekst bij de cursor. Klik op de microfoon of druk nogmaals op Win+H om te stoppen.
Werkt Win+H niet, dan staat de microfoon meestal uit of mist de toegang. Controleer onder Instellingen, Privacy en beveiliging, Microfoon of apps toegang hebben, en check of er een werkende microfoon is aangesloten. Houd er ook rekening mee dat de standaardfunctie een actieve internetverbinding nodig heeft (zie de volgende sectie).
- Zet de cursor in een tekstveld (Word, mail, browser, chat).
- Druk op Win+H om het dicteerbalkje te openen.
- Spreek; de tekst verschijnt bij je cursor.
- Klik op de microfoon of druk opnieuw op Win+H om te stoppen.
- Werkt het niet? Controleer microfoon-toegang en internetverbinding.
Wat er met je spraak gebeurt: audio gaat naar de Microsoft-cloud
Hier zit de belangrijke nuance. De spraaktypen-functie van Windows 11 draait niet op je eigen pc, maar in de cloud. Microsoft schrijft het zelf letterlijk in de support-documentatie: 'Voice typing uses online speech recognition, which is powered by Azure Speech services', en 'To use voice typing, you'll need to be connected to the internet.' Met andere woorden: zonder internet werkt Win+H-dicteren niet, omdat je audio naar Microsoft wordt gestuurd om er tekst van te maken.
Microsoft maakt onderscheid tussen twee soorten spraakherkenning. Bij 'online spraakherkenning' geldt volgens Microsoft: 'Uses Microsoft cloud-based services for more accurate recognition. Voice data is sent to Microsoft only to provide the service and create text transcriptions.' Bij 'apparaatgebaseerde spraakherkenning' (device-based) geldt juist: 'Processes your voice locally on your device. No voice data is sent to Microsoft.' De Win+H-dicteerfunctie leunt op de eerste, online variant.
Microsoft stelt daarbij dat het opnames niet bewaart, samplet of beluistert zonder je toestemming, en dat de audio wordt gebruikt om de transcriptie te maken. Dat neemt niet weg dat de audio je apparaat verlaat en bij een Amerikaanse cloudleverancier wordt verwerkt. Voor wie inhoudelijk gevoelige of vertrouwelijke tekst dicteert, is dát het kernpunt — niet of het netjes wordt opgeruimd, maar dat het überhaupt de deur uitgaat.
- Win+H-dicteren gebruikt online spraakherkenning via Azure Speech services (Microsoft, eigen support).
- Een internetverbinding is vereist; offline werkt de standaardfunctie niet.
- Online spraakherkenning stuurt je audio naar Microsoft om de tekst te maken.
- Microsoft zegt opnames niet te bewaren of te beluisteren zonder toestemming.
- De audio verlaat je apparaat en wordt in de cloud verwerkt — dat is het privacy-aandachtspunt.
De privacy- en AVG-implicaties
Zodra audio je apparaat verlaat en bij een externe partij wordt verwerkt, is dat onder de AVG een verwerking van persoonsgegevens — zeker als je iets dicteert over personen, cliënten, patiënten of zaken. Voor een privégebruiker die een boodschappenlijstje inspreekt is dat doorgaans geen probleem. Voor een advocaat, arts, accountant of ambtenaar die beroepsgeheim of bijzondere persoonsgegevens dicteert, ligt het anders.
In dat soort situaties speelt mee dat de verwerker een Amerikaanse cloudleverancier is. Dat raakt aan de discussie over internationale dataoverdracht en aan kaders zoals de Amerikaanse CLOUD Act. Voor organisaties met strikt beleid rond datasoevereiniteit is 'de audio gaat naar de cloud van een Amerikaanse leverancier' vaak op zichzelf al een blokkade, los van hoe zorgvuldig die data daarna wordt behandeld.
Je kunt in Windows de online spraakherkenning uitzetten via Instellingen, Privacy en beveiliging, Spraak. Het gevolg is alleen dat de cloud-gedreven dicteerfunctie dan in functionaliteit of nauwkeurigheid achteruitgaat of niet meer werkt zoals je gewend bent. Apparaatgebaseerde, lokale spraakherkenning bestaat als aparte functie, maar is historisch beperkter en niet hetzelfde als de soepele Win+H-ervaring. Wil je én vlot dicteren én zekerheid dat niets de deur uitgaat, dan is een speciaal daarvoor gebouwd lokaal alternatief logischer.
- Audio die het apparaat verlaat = een AVG-verwerking, zeker bij gevoelige inhoud.
- Verwerking bij een Amerikaanse cloudleverancier raakt aan dataoverdracht en de CLOUD Act.
- Online spraakherkenning is uit te zetten via Instellingen, Privacy en beveiliging, Spraak.
- Uitzetten kost vlotheid/nauwkeurigheid; lokale Windows-spraakherkenning is beperkter.
- Voor vertrouwelijk werk is een doelgericht lokaal alternatief vaak de schonere keuze.
Dictum: dicteren in Windows (en op de Mac) zonder cloud
Dictum is gebouwd vanuit precies het tegenovergestelde uitgangspunt van de standaard Windows-dicteerfunctie: spraak naar tekst die je apparaat nooit verlaat. De herkenning draait 100% on-device, op basis van lokale Whisper-modellen (faster-whisper). Er gaat geen audio en geen tekst naar een server — niet van ons, en niet van een derde partij.
Na een eenmalige modeldownload (circa 1,6 GB) werkt Dictum volledig offline, ook in een air-gapped omgeving. Het ondersteunt zes talen — Nederlands, Duits, Spaans, Engels, Frans en Italiaans — met automatische taalherkenning, ook midden in een zin. Dictum transcribeert standaard verbatim: je woorden worden niet door AI herschreven, tenzij je opschonen zelf aanzet. En het werkt op zowel Windows als de Mac, beide volwaardig.
Omdat privacy bij Dictum geen belofte maar architectuur is, kun je het zelf controleren. Een ingebouwd Privacyrapport toont elke verbinding die de app maakt (host, doel en aantal bytes — nooit de inhoud), en met de offline-lock blokkeer je in één klik alle niet-lokale verbindingen, terwijl dicteren gewoon blijft werken. Voor teams is je eigen vakjargon onbeperkt toe te voegen en centraal uit te rollen via team-sync, een org.json-bestand of MDM. Dictum is nog niet publiek te downloaden; schrijf je in voor vroege toegang.
- 100% on-device spraakherkenning — audio en tekst verlaten het apparaat nooit.
- Volledig offline/air-gapped na een eenmalige modeldownload (~1,6 GB).
- Zes talen (NL, DE, ES, EN, FR, IT) met automatische taalherkenning, ook mid-zin.
- Verbatim: geen AI die je woorden herschrijft (opschonen is optioneel).
- Bewijsbare privacy via ingebouwd Privacyrapport en offline-lock.
- Onbeperkt eigen vakjargon, centraal uitrolbaar voor teams.
- Mac én Windows; prijzen Free, Solo 14 euro/mnd, Team 25 euro per gebruiker/mnd (vanaf 2 seats).
Veelgestelde vragen
Hoe zet ik dicteren aan in Windows 11?
Zet je cursor in een tekstveld en druk op Win+H. Er verschijnt een dicteerbalkje met een microfoon; begin te praten en je woorden worden als tekst ingevoegd. Klik op de microfoon of druk opnieuw op Win+H om te stoppen. Werkt het niet, controleer dan de microfoon-toegang onder Instellingen, Privacy en beveiliging, Microfoon, en of je internetverbinding actief is.
Werkt Win+H-dicteren offline?
Nee. De standaard-dicteerfunctie van Windows 11 gebruikt online spraakherkenning via Azure Speech services en vereist volgens Microsoft een internetverbinding. Je audio wordt naar de Microsoft-cloud gestuurd om er tekst van te maken. Windows kent wel een aparte, lokale (device-based) spraakherkenning, maar die is beperkter dan de soepele Win+H-ervaring.
Stuurt Windows 11 mijn spraak naar de cloud?
Bij online spraakherkenning wel. Microsoft schrijft zelf: 'Voice data is sent to Microsoft only to provide the service and create text transcriptions.' De audio wordt in de cloud verwerkt. Microsoft zegt opnames niet te bewaren of te beluisteren zonder toestemming, maar de audio verlaat wel je apparaat en wordt bij een Amerikaanse cloudleverancier verwerkt.
Is dicteren met Win+H AVG-proof voor gevoelige tekst?
Voor alledaags gebruik is het meestal prima. Maar zodra je gevoelige of vertrouwelijke inhoud dicteert — over cliënten, patiënten, zaken of personen — is het versturen van die audio naar een Amerikaanse cloudleverancier onder de AVG een aandachtspunt, mede door kaders zoals de CLOUD Act. Voor beroepsgeheim of bijzondere persoonsgegevens is een lokaal alternatief dat niets verstuurt de schonere keuze.
Hoe zet ik online spraakherkenning uit in Windows 11?
Ga naar Instellingen, Privacy en beveiliging, Spraak en zet 'Online spraakherkenning' uit. Daarna wordt er geen audio meer naar de cloud van Microsoft gestuurd voor deze functie. Het gevolg is wel dat de cloud-gedreven dicteerfunctie minder nauwkeurig wordt of niet meer werkt zoals je gewend bent.
Is er een dicteer-alternatief dat 100% lokaal blijft?
Ja. Dictum doet spraak naar tekst volledig on-device op basis van lokale Whisper-modellen; audio en tekst verlaten het apparaat nooit. Na een eenmalige modeldownload werkt het volledig offline, in zes talen, verbatim, op Mac en Windows, met een ingebouwd Privacyrapport en offline-lock om dat te bewijzen. Dictum is nog niet publiek te downloaden; je kunt je inschrijven voor vroege toegang.
Lees ook
Privacy-first dicteren, lokaal
Dictum draait 100% op je eigen apparaat. Probeer 'm 14 dagen gratis of laat je e-mailadres achter voor vroege toegang.
Vroege toegang