Dicteren voor de rechtspraak — vonnissen sneller, de zaak 100% lokaal

In de rechtspraak loopt vrijwel alles op tekst: vonnissen, arresten en beschikkingen, processen-verbaal van de zitting, zittingsverslagen, raadkamerbeslissingen en de correspondentie die daarbij hoort. Veel daarvan raakt direct aan privacy en aan lopende zaken. Toch sturen de meeste oplossingen voor spraakherkenning de stem eerst naar een buitenlandse cloudserver — vaak met doorgifte aan AI-modellen van derden — voordat er ook maar één woord op het scherm verschijnt. Voor een gerecht of griffie dat met bijzondere persoonsgegevens en vertrouwelijke dossiers werkt, is dat structureel lastig te verantwoorden.

Dictum pakt dat probleem bij de wortel aan: de spraakherkenning draait 100% op het eigen apparaat. Audio én tekst verlaten de werkplek nooit — er is niets te onderscheppen, niets te lekken en geen verwerker in de keten voor het dicteren zelf. Een vonnis dicteren kan zo woord-voor-woord, verbatim, in het juiste rechtspraakjargon, op zowel Mac als Windows. Datasoevereiniteit is hier geen keurmerk dat je moet vertrouwen, maar een eigenschap van de architectuur.

Op deze pagina lees je eerlijk hoe Dictum het dicteren van vonnissen, beschikkingen en zittingsverslagen versnelt, hoe het kant-en-klare jargonpakket met ECLI-, Rv- en zittings-terminologie werkt, en wat Dictum bewust níét doet. Dit is een sectorpagina binnen onze hub voor de overheid; lees daar de bredere uitleg over datasoevereiniteit, of bekijk hoe privacy by design bij Dictum is geregeld.

Uit het jargonpakket rechtspraak: vonnis · tussenbeschikking · rolgriffier · voorzieningenrechter · getuigenverhoor · verzoekschrift · pleidooi · op tegenspraak · verzoekschriftprocedure · cassatieberoep · in kracht van gewijsde gegaan · NCCA · Raad van State · Landelijk procesreglement …

Vonnissen, beschikkingen en zittingsverslagen sneller dicteren

Een gerecht produceert de hele dag tekst onder tijdsdruk: het concept-vonnis na de beraadslaging, een beschikking in een verzoekschriftprocedure, het proces-verbaal en zittingsverslag van de terechtzitting, een tussenuitspraak, of de motivering bij een uitspraak. Typen kost tijd en aandacht die je liever aan de inhoud van de zaak geeft. Met Dictum spreek je je tekst gewoon in en verschijnt die direct in het programma waar de cursor staat. Je kiest zelf tussen push-to-talk (een toets ingedrukt houden) of tik-aan/tik-uit voor langere stukken zoals een uitgebreide strafmotivering of een zittingsverslag.

Dictum is verbatim van opzet: standaard schrijft er geen AI je woorden om. Wat je inspreekt, is wat je krijgt. In een vonnis telt elke formulering — een bewijsoverweging, een rechtsoverweging, de exacte verwoording van het dictum — en die mag geen AI stilletjes 'corrigeren'. Optioneel opschonen, zoals stopwoorden weglaten en interpunctie netjes zetten, kan, maar staat los van de herkenning; je houdt zelf de controle over de tekst die straks in het dossier komt.

Eerlijk en belangrijk: Dictum heeft geen koppeling met zaaksystemen, een primair processysteem of andere vakapplicaties en vult geen velden automatisch in. De herkende tekst verschijnt waar je cursor staat, in welk programma dan ook — Microsoft Word, Outlook, je tekstverwerker of een tekstveld in een webapplicatie. Je plaatst de cursor en dicteert.

• Dicteer vonnissen, beschikkingen en zittingsverslagen rechtstreeks waar je cursor staat — in Word, Outlook of je tekstverwerker
• Push-to-talk of tik-aan/tik-uit, afgestemd op een korte notitie of een lang vonnis
• Verbatim als standaard: geen AI die je rechtsoverweging of bewijsoverweging herschrijft
• Optioneel opschonen van stopwoorden en interpunctie — jij bepaalt

Kant-en-klaar jargonpakket: ~200 geverifieerde rechtspraaktermen

Rechtspraaktaal zit vol wetsverwijzingen, Latijnse uitdrukkingen, instanties en afkortingen die generieke spraakherkenning vaak verkeerd schrijft. Daarom is er een kant-en-klaar sector-jargonpakket voor de rechtspraak: ongeveer 200 geverifieerde vaktermen die de spraakherkenning bijsturen, zodat vakjargon, wetsartikelen en afkortingen foutloos en met de juiste schrijfwijze op het scherm verschijnen. Het pakket zit gratis in de app en is een onderdeel dat je met een klik activeert via Instellingen → Woordenlijst — geen training, geen opbouw vanaf nul.

Het pakket dekt de begrippen waar griffie en rechters dagelijks mee werken: procesdeelnemers, magistraten en instanties (officier van justitie, advocaat-generaal, rechter-commissaris, raadkamer, meervoudige kamer, griffier), processtukken en proceshandelingen (dagvaarding, terechtzitting, requisitoir, pleitnota, proces-verbaal), uitspraakvormen (vonnis, arrest, beschikking, tussenuitspraak, dictum) en bewijs- en strafterminologie (wettig en overtuigend bewijs, bewezenverklaring, OVAR, voorwaardelijke invrijheidstelling). Verwijzingen naar het Wetboek van Strafvordering (Sv), het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv) en het Wetboek van Strafrecht (Sr), en ECLI-verwijzingen krijgen de juiste schrijfwijze.

Het kant-en-klare pakket komt bovenop je eigen, onbeperkte woordenlijst — voeg gerust namen van rechtbanken, kamers, zaaknummers of vaste begrippen toe. Werk je met een hele griffie of afdeling? Dan rol je één gedeelde woordenlijst centraal uit naar het hele team, via de bedrijfswoordenlijst-sync, een org.json-bestand of je MDM-beheer (Jamf, Kandji, Microsoft Intune), zodat iedereen dezelfde termen en namen foutloos schrijft zonder dat data het netwerk verlaat. Bekijk de mogelijkheden in het aanbod.

• ~200 geverifieerde rechtspraaktermen, kant-en-klaar te activeren (gratis sectorpakket in de app)
• Sv-, Rv- en Sr-verwijzingen, instanties en proceshandelingen correct gespeld; ECLI-verwijzingen met de juiste schrijfwijze
• Uitspraakvormen en bewijs-jargon: vonnis, arrest, beschikking, bewezenverklaring, wettig en overtuigend bewijs, OVAR
• Onbeperkt eigen termen, namen van rechtbanken en kamers, en vaste begrippen toevoegen en centraal uitrollen naar de hele griffie

Vertrouwelijkheid by design: de zaak blijft waar je woorden blijven

Vertrouwelijkheid is bij de rechtspraak geen instelling die je achteraf aanvinkt — ze zit in de architectuur. Veel van wat in een vonnis of zittingsverslag staat betreft bijzondere persoonsgegevens of een nog niet uitgesproken oordeel. Zodra audio of transcript naar een externe server gaat, ontstaat een kopie van die gegevens buiten de beheerde werkplek, met alle vragen over verwerkers, bewaartermijnen en de vraag in welk land de data precies staat. Bij Dictum vervalt een groot deel van die discussie, omdat audio én tekst de werkplek nooit verlaten.

Dictum verwerkt de stem rechtstreeks op de Mac of Windows van de gebruiker. Er is geen upload, geen tussenliggende AI-dienst en geen externe opslag van zaakgegevens. De opname wordt lokaal getranscribeerd en daarna direct uit het geheugen gewist. Dat is precies waarom Dictum geen telefoon-app of webversie heeft: echte vertrouwelijkheid vraagt dat alles op de eigen machine blijft. Het neveneffect is dat het dicteren meteen razendsnel is, zonder wachtrijen of storingen van een clouddienst.

• Audio wordt lokaal verwerkt en direct gewist — niets blijft staan
• Geen cloud, geen derde partijen, geen training op je zaakgegevens
• Geen verwerkersovereenkomst nodig voor het dicteren zelf; geen account nodig om te dicteren
• Datasoevereiniteit by design — er gaat niets weg, dus er valt niets te onderscheppen

AVG-proof, CLOUD Act-bestendig en bewijsbaar — geen belofte, maar controleerbaar

Onder de AVG en de Amerikaanse CLOUD Act is het versturen van zaakgegevens naar buitenlandse cloudservers voor de rechtspraak simpelweg niet verantwoord: een Amerikaanse aanbieder kan op last van zijn eigen overheid verplicht worden data te overhandigen, ook als die in Europa staat. Dictum lost dat niet op met een keurmerk of een belofte op papier, maar door de data het apparaat nooit te laten verlaten. Omdat er voor het dicteren geen cloud in de keten zit, is er ook geen data waarop de CLOUD Act van toepassing kan zijn.

Voor wie het zwart-op-wit wil zien, bevat Dictum een ingebouwd Privacyrapport dat élke verbinding die de app maakt toont: welke host, met welk doel en hoeveel bytes — maar nooit de inhoud zelf. Zo kan een informatiebeveiliger of CISO vaststellen dat er tijdens het dicteren geen zaakdata naar buiten gaat. Daarnaast is er een offline-lock die alle niet-lokale verbindingen met één klik blokkeert. Na een eenmalige modeldownload (~1,6 GB) werkt de spraakherkenning volledig offline en zelfs air-gapped, geschikt voor afgeschermde rechtspraaknetwerken waar zaakdata het netwerk niet mag verlaten. Meer hierover lees je op de pagina over privacy.

• Privacyrapport: toont host, doel en bytes van elke verbinding — nooit de inhoud
• Offline-lock blokkeert alle niet-lokale verbindingen met één klik
• Volledig air-gapped te gebruiken na een eenmalige modeldownload (~1,6 GB) — voor afgeschermde netwerken
• Volwaardig op zowel Mac als Windows, met zes talen en automatische taalwisseling mid-zin

Prijzen, licenties voor inkoop en hoe je begint

Dictum is er als Free, als Solo voor 14 euro per maand en als Team voor 25 euro per gebruiker per maand (vanaf 2 seats, jaarlijks 20% voordeliger). Voor een gerecht of grotere griffie is er Enterprise op maat, met MDM-uitrol, SSO en een verwerkersovereenkomst (DPA), en — voor inkooptrajecten die liever eenmalig afrekenen — een eeuwigdurende of site-licentie. Het kant-en-klare rechtspraak-jargonpakket zit gratis in de app — je voegt het met een klik toe via Instellingen → Woordenlijst, bovenop je eigen onbeperkte woordenlijst.

Dictum is op dit moment nog niet publiek te downloaden. Wil je het in je organisatie beoordelen, laat dan uw e-mailadres achter voor vroege toegang. We laten graag zien hoe een vonnis in vakjargon binnen seconden op je scherm staat, en hoe je met het Privacyrapport en de offline-lock zelf vaststelt dat er geen zaakdata naar buiten gaat. Terug naar de homepage of de hub voor de overheid.

• Free, Solo (€14/mnd) en Team (€25 per gebruiker/mnd, vanaf 2 seats; jaarlijks 20% voordeliger)
• Gratis sectorpakket rechtspraak in de app met ~200 geverifieerde termen
• Enterprise op maat: MDM, SSO, verwerkersovereenkomst (DPA) en eeuwigdurende of site-licentie voor inkoop
• Nog niet publiek te downloaden — schrijf je in voor vroege toegang.